Theo Kế hoạch số 4022/KH-UBND ngày 17/10/2026, UBND tỉnh Cao Bằng tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 với chủ đề “Cao Bằng mở cửa di sản”. Các hoạt động được triển khai trong tháng 10 và tháng 11, trọng tâm từ ngày 13 đến 24/11, kết nối Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11), Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11). Phố đi bộ Kim Đồng, phường Thục Phán được lựa chọn làm không gian tổ chức trung tâm, đồng thời các hoạt động được mở rộng đến các xã, phường, làng nghề, gia đình nghệ nhân và những điểm thực hành di sản trên địa bàn tỉnh.
Kết nối di sản qua 24 câu chuyện văn hóa đặc sắc
Mỗi di sản đều mang trong mình một câu chuyện, và phía sau những giá trị văn hóa được lưu giữ qua nhiều thế hệ luôn có dấu ấn của những con người âm thầm gìn giữ, trao truyền. Với mong muốn đưa những câu chuyện ấy đến gần hơn với công chúng, Cao Bằng lựa chọn cách kể di sản bằng chính chân dung nghệ nhân, người thực hành văn hóa và những thế hệ trẻ đang tiếp nối các nghề truyền thống. Điểm nhấn là 24 câu chuyện văn hóa song ngữ Việt – Anh được xây dựng, giới thiệu như những lát cắt sinh động về đời sống văn hóa của cộng đồng các dân tộc nơi đây.
-
Cao Bằng “Mở cửa di sản” hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026
-
Cao Bằng kích cầu du lịch với 160 gói ưu đãi dịp cuối năm
-
Đi qua bốn làng nghề của người Nùng An ở Cao Bằng

Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin, mỗi câu chuyện còn mở ra một hành trình khám phá, kết nối nhân vật với không gian văn hóa, địa chỉ trải nghiệm và những sản phẩm đặc trưng của địa phương. Qua đó, du khách có thể hiểu hơn về nguồn gốc của một nghề truyền thống, tìm hiểu hành trình gắn bó của người nghệ nhân hay khám phá những giá trị văn hóa vẫn đang hiện diện trong đời sống thường ngày. Chính những câu chuyện mang dấu ấn con người đã tạo nên chiều sâu cho trải nghiệm, giúp di sản không còn là khái niệm xa xôi mà trở thành điều có thể nhìn thấy, lắng nghe và cảm nhận.
Đặc biệt, công nghệ số được ứng dụng như một phương thức mới để đưa di sản vượt qua giới hạn của không gian trưng bày truyền thống. Thông qua mã QR, các câu chuyện văn hóa được kết nối với hình ảnh, tư liệu và công nghệ chuyển văn bản thành giọng nói đa ngôn ngữ, giúp du khách chủ động khám phá thông tin ngay tại điểm đến. Song song với đó, hệ thống hình ảnh, video tư liệu được số hóa và lưu trữ tại Bảo tàng tỉnh, từng bước hình thành kho dữ liệu phục vụ công tác bảo tồn, nghiên cứu và quảng bá lâu dài.
Hành trình khám phá Cao Bằng cũng được mở rộng trên nền tảng số thông qua “Bản đồ văn hóa Cao Bằng” và “Hộ chiếu văn hóa Cao Bằng” với hai phiên bản điện tử, bản giấy. Thay vì phải tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn riêng lẻ, du khách có thể tiếp cận hệ thống gồm 76 điểm tham quan, 16 địa điểm ăn uống, 40 cơ sở lưu trú và 9 điểm mua sắm. Những dữ liệu này góp phần kết nối các điểm đến thành một mạng lưới trải nghiệm, giúp việc lựa chọn lịch trình và khám phá địa phương trở nên thuận tiện hơn.

Đáng chú ý, “Hộ chiếu văn hóa Cao Bằng” không đơn thuần là công cụ tra cứu mà còn được thiết kế như một cuốn nhật ký hành trình. Tại mỗi điểm dừng chân, du khách có thể quét mã QR hoặc đóng dấu xác nhận để lưu lại dấu ấn trải nghiệm, tích lũy hành trình và nhận các phiếu hỗ trợ, mã giảm giá dịch vụ. Một màn hình tra cứu được bố trí tại phố đi bộ Kim Đồng cũng góp phần giúp người dân và du khách dễ dàng tiếp cận thông tin về các điểm đến, dịch vụ văn hóa và du lịch.
Để những câu chuyện về miền Non nước tiếp tục lan tỏa rộng rãi, chiến dịch truyền thông “Check-in Cao Bằng 2026” được triển khai với sự tham gia dự kiến của khoảng 8 – 10 nhà sáng tạo nội dung và nhiếp ảnh gia. Thông qua góc nhìn trải nghiệm, những hình ảnh và video về cảnh quan thiên nhiên, đời sống bản địa, phong tục và con người Cao Bằng sẽ được giới thiệu trên các nền tảng số, tạo thêm những cách tiếp cận gần gũi với công chúng, đặc biệt là giới trẻ.

Bốn tuyến trải nghiệm khám phá miền Non nước
Từ những dãy núi trùng điệp, thác nước hùng vĩ đến các di tích lịch sử và bản làng giàu bản sắc, Cao Bằng sở hữu nhiều lớp giá trị tự nhiên, văn hóa đan xen. Nhằm đưa những giá trị ấy đến gần hơn với du khách, tỉnh xây dựng bốn tuyến trải nghiệm trong Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, kết nối các điểm đến tiêu biểu thành những hành trình khám phá đa dạng.
Ở phía Tây, tuyến “Khám phá Phia Oắc – vùng núi của những đổi thay” đưa du khách đi qua Tĩnh Túc, Phja Oắc – Phja Đén, đồi chè Kolia, rừng Trần Hưng Đạo và Đồn Phai Khắt. Mỗi điểm dừng mở ra một góc nhìn khác về vùng núi cao Cao Bằng, từ vẻ đẹp thiên nhiên, khí hậu đặc trưng đến những dấu ấn lịch sử còn lưu lại trên mảnh đất này.

Nếu tuyến phía Tây hấp dẫn bởi cảnh sắc núi rừng, hành trình phía Bắc “Hành trình về nguồn cội” lại đưa du khách trở về với những địa danh giàu giá trị lịch sử và văn hóa. Từ Vườn đá Hoàng Tung, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó đến hang Ngườm Bốc, đền Dẻ Đoóng và đền Vua Lê, mỗi điểm đến góp thêm một lát cắt về lịch sử đấu tranh, đời sống tín ngưỡng và truyền thống của vùng đất biên cương.

Ở phía Đông, tuyến “Trải nghiệm văn hóa bản địa ở xứ sở thần tiên” là lựa chọn dành cho những ai muốn kết hợp khám phá cảnh quan với tìm hiểu đời sống cộng đồng. Hành trình đi qua Đèo Mã Phục, Mắt Thần núi, các làng nghề tại Quảng Uyên, động Ngườm Ngao và thác Bản Giốc. Bên cạnh những thắng cảnh nổi tiếng, du khách còn có dịp tiếp cận nghề thủ công, phong tục và nếp sinh hoạt truyền thống của đồng bào các dân tộc địa phương.


Trong khi đó, tuyến phía Nam “Một thời hoa lửa” mang sắc thái riêng khi tập trung vào những địa danh gắn với lịch sử đấu tranh cách mạng. Từ khu vực bazan dọc Quốc lộ 4A đến địa điểm Chiến thắng Biên giới năm 1950, Cốc Xả và cửa khẩu Tà Lùng, hành trình gợi mở những câu chuyện về một thời kỳ lịch sử hào hùng, đồng thời giúp du khách cảm nhận sâu hơn giá trị văn hóa của vùng đất Cao Bằng.

Không dừng lại ở việc kết nối các danh thắng, bốn tuyến hành trình còn mở rộng đến 24 điểm trải nghiệm văn hóa tại cơ sở. Du khách có thể tìm hiểu nghề dệt thổ cẩm ở Lũng Nọi, khám phá nghệ thuật vẽ tranh thờ của người Dao tại xã Thanh Long, tìm hiểu kiến trúc nhà sàn 9 gian của người Tày ở xã Đông Khê, hay ghé thăm Bản Giuồng, làng du lịch cộng đồng Hoài Khao, Khuổi Khon, Chợ tình Phong lưu, làng đá Khuổi Ky và đồi cỏ Ba Quáng.


Những trải nghiệm tại các làng nghề cũng góp phần làm phong phú hành trình, từ nghề rèn, làm giấy bản Dìa Trên đến nghề làm hương của người Nùng An tại Quảng Uyên và khám phá đời sống văn hóa của cộng đồng người Lô Lô tại xã Bảo Lạc. Đây là cơ hội để du khách trực tiếp gặp gỡ người dân, tìm hiểu quy trình làm nghề và cảm nhận những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Để bảo đảm trải nghiệm có chiều sâu và gắn với lợi ích của cộng đồng, mỗi điểm đến chính thức đều có quy ước đón khách do người dân thống nhất, đồng thời tổ chức ít nhất một hoạt động thực hành trực tiếp với thời lượng tối thiểu 30 phút. Cao Bằng đặt mục tiêu thu hút ít nhất 3.000 lượt khách tham gia trải nghiệm và tạo nguồn thù lao hoặc doanh thu từ hoạt động du lịch cho tối thiểu 100 nghệ nhân, người làm nghề tại địa phương.
Song song với việc hình thành các tuyến tham quan, ngành du lịch tỉnh định hướng phát triển 5 nhóm sản phẩm trọng tâm gồm tour 1 ngày, tour 2 ngày 1 đêm, tour 3 ngày 2 đêm, tour gia đình – học sinh gắn với giáo dục di sản và tour ẩm thực – văn hóa truyền thống. Sau ngày 24/11, ít nhất 10 sản phẩm, dịch vụ hoặc tour tiêu biểu dự kiến được lựa chọn để tiếp tục duy trì và khai thác thường xuyên, từng bước đưa các hoạt động trải nghiệm di sản trở thành sản phẩm du lịch ổn định của địa phương.
Phố đi bộ Kim Đồng trở thành điểm hẹn văn hóa
Sau những hành trình khám phá di sản tại các địa phương và hoạt động kết nối trên nền tảng số, không khí hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam tại Cao Bằng sẽ tập trung sôi động trong hai ngày 23 và 24/11. Khu vực trung tâm phường Thục Phán, đặc biệt là phố đi bộ Kim Đồng, được lựa chọn làm nơi diễn ra nhiều hoạt động trưng bày, trình diễn và giao lưu văn hóa, nghệ thuật.

Tại Bảo tàng tỉnh Cao Bằng, triển lãm mỹ thuật “Hồ Chí Minh – Chân dung một con người” diễn ra từ ngày 14 đến 24/11, giới thiệu 60 tác phẩm về Chủ tịch Hồ Chí Minh của cố họa sĩ Việt kiều Đào Trọng Lý, sáng tác tại Thái Lan giai đoạn 2018 – 2024. Trong tuần lễ văn hóa từ ngày 18 đến 24/11, các thiết chế văn hóa, thể thao công lập cũng tăng thời gian mở cửa, xem xét miễn, giảm phí tham quan và giá vé, tạo điều kiện để người dân, du khách tham gia các hoạt động.
Điểm nhấn ngày 24/11 là 10 không gian trình diễn, thực hành di sản tại phố đi bộ Kim Đồng. Du khách có thể trải nghiệm các nghề truyền thống như thêu, vẽ tranh thờ của người Dao; rèn, làm giấy bản của người Nùng An; đan nón Nùng, dệt thổ cẩm Tày, chế tác đàn tính, khèn Mông và làm hương Phja Thắp. Hoạt động in Báo Việt Nam độc lập cũng góp phần giới thiệu những dấu ấn lịch sử của địa phương.

Không gian ẩm thực và sản phẩm OCOP giới thiệu nhiều đặc sản như cóng phù, bánh sắn, bánh cuốn, bánh dày, khẩu sli. Cùng với đó là triển lãm ảnh “Du lịch non nước Cao Bằng”, thư viện lưu động, chiếu bóng vùng cao và các trò chơi dân gian như lày cỏ, đẩy gậy, đánh yến, tù lu, nhảy sạp, nặn pháo đất, tạo nên không gian giao lưu và trải nghiệm văn hóa đa dạng cho du khách.
Khép lại chuỗi sự kiện là chương trình nghệ thuật “Hương sắc Non nước Cao Bằng”, diễn ra từ 20h đến 21h30 ngày 24/11 tại Vườn hoa số 1, phố đi bộ Kim Đồng. Dịp này, tỉnh trao Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh cho 24 nghệ nhân, người truyền dạy tiêu biểu. Chương trình còn có múa rồng, múa sư tử mèo và hoạt động “Vũ hội miền Non nước – Bừng sáng lửa thiêng”, dự kiến thu hút khoảng 1.000 người thuộc các dân tộc tham gia, hòa nhịp điệu múa Sluông chầu của người Tày.
Thông qua chuỗi hoạt động “Cao Bằng mở cửa di sản”, địa phương hướng tới đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng bằng những hình thức trải nghiệm đa dạng, kết hợp ứng dụng công nghệ và phát triển du lịch. Qua đó, người dân, nghệ nhân tiếp tục giữ vai trò chủ thể trong bảo tồn, trao truyền và lan tỏa bản sắc văn hóa, đồng thời góp phần tạo sinh kế và thúc đẩy du lịch Cao Bằng phát triển bền vững.