Chuyển đổi hành chính, nền tảng cho đô thị hóa đồng bộ
Phường Cam Lâm là đơn vị hành chính vừa được công nhận đạt tiêu chí đô thị loại III có diện tích khoảng 167,27 km² và quy mô dân số ước tính 95.716 người. Cam Lâm là kết quả của quá trình sắp xếp, hợp nhất thị trấn Cam Đức, các xã Cam Hải Đông, Cam Hải Tây, Cam Thành Bắc cùng một phần diện tích của các xã lân cận. Việc điều chỉnh địa giới và nâng cấp mô hình quản lý hành chính được đánh giá là bước đi chiến lược, tạo cơ sở pháp lý và tổ chức để hoàn thiện hạ tầng, tái cấu trúc không gian phát triển, đáp ứng tốc độ đô thị hóa nhanh chóng.
Nằm ở vị trí chiến lược giữa hai đô thị lớn là Nha Trang và Cam Ranh, Cam Lâm sở hữu hạ tầng giao thông kết nối liên vùng hoàn chỉnh gồm Quốc lộ 1, đường sắt Bắc – Nam, cao tốc Bắc – Nam phía Đông và Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh.
Bên cạnh đó, địa phương sở hữu nguồn tài nguyên du lịch ven biển phong phú với Bãi Dài, đầm Thủy Triều, hệ thống sông suối, núi rừng cùng khoảng 13 km bờ biển dọc bán đảo Cam Ranh — những thế mạnh vượt trội để phát triển kinh tế biển, thương mại và logistics.
Định hình cấu trúc đô thị qua 3 phân khu chức năng
Theo Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 28/1/2022 của Bộ Chính trị và Quyết định số 205/QĐ-TTg ngày 28/2/2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch chung đô thị mới Cam Lâm đến năm 2045, không gian phát triển của địa phương được tổ chức thành 3 phân khu chuyên môn hóa, có tính liên kết chặt chẽ.
Theo đó, Phân khu đô thị trung tâm (khu vực Cam Đức và phụ cận) đảm nhận chức năng hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa và dịch vụ thương mại. Tận dụng lợi thế về địa hình và mật độ dân cư sẵn có, khu vực này sẽ phát triển thành các không gian đô thị đồng bộ, hiện đại.
Phân khu đô thị ven biển (khu vực Cam Hải Đông) sẽ tập trung phát triển du lịch, dịch vụ ven biển và các khu đô thị sinh thái cao cấp gắn liền với Bãi Dài, đầm Thủy Triều và hệ thống đảo ven bờ. Quá trình phát triển tại phân khu này đi kèm yêu cầu khắt khe về bảo vệ cảnh quan, hệ sinh thái tự nhiên và đầu tư hạ tầng đồng bộ.
Phân khu đô thị phía Bắc, nằm trên hành lang kết nối Quốc lộ 1 và cao tốc Bắc – Nam, phân khu này được định hướng phát triển các dịch vụ y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, kết hợp với các khu đô thị công nghiệp và trung tâm logistics hàng hóa.
Cấu trúc 3 phân khu không chỉ giúp quy hoạch không gian bài bản, tránh phát triển tự phát mà còn nâng cao hiệu quả khai thác quỹ đất của địa phương.
Hướng tới mô hình đô thị sân bay và trung tâm logistics đa chức năng
Trong Quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, Cam Lâm được đặt ở vị trí trọng tâm trong mô hình đô thị đa trung tâm nhằm giảm áp lực hạ tầng cho thành phố Nha Trang. Cụm Cam Ranh – Cam Lâm được định hướng trở thành hạt nhân phát triển đô thị, du lịch, dịch vụ và logistics hàng không, lấy Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh làm động lực kết nối các thị trường trong nước và quốc tế.
Đặc biệt, Cam Lâm còn được định hướng hình thành trung tâm hành chính mới của tỉnh. Trung tâm hành chính này được thiết kế theo mô hình đa chức năng, tích hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, dịch vụ công, thương mại và không gian sinh hoạt cộng đồng. Các nguyên tắc quy hoạch xanh, thông minh, bền vững và linh hoạt được ưu tiên hàng đầu, kết hợp với lộ trình chuyển đổi số toàn diện nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Để đưa các quy hoạch vào thực tiễn, Cam Lâm đang đẩy mạnh lập quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và thu hút nguồn lực đầu tư cho hệ thống giao thông, cấp thoát nước, xử lý môi trường cũng như hạ tầng y tế, giáo dục.
Việc hiện diện của hàng loạt dự án nghỉ dưỡng quy mô lớn tại Bãi Dài là tiền đề quan trọng để hình thành hệ sinh thái kinh tế ven biển. Tuy nhiên, thách thức đặt ra cho chính quyền địa phương là phải cân bằng giữa tốc độ đô thị hóa, khai thác thương mại với việc bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên và bảo đảm chất lượng sống bền vững cho cộng đồng dân cư local.
Quyết định thông qua đề án thành lập phường Cam Lâm và đạt tiêu chí đô thị loại III là cột mốc quan trọng, tạo đà cho Cam Lâm khẳng định vị thế cực tăng trưởng mới, đóng góp thiết thực vào mục tiêu đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong tương lai.
